Aksaray’da yerel internet gazeteciliği her geçen gün büyüyen ama aynı oranda zorlaşan bir alan haline geldi. Habere ulaşma, ekonomik sürdürülebilirlik, rekabet, resmi ilan beklentisi ve tarafsız kalma çabası birçok yayıncı için adeta görünmeyen bir sınav. Peki yerel medya nasıl çalışır, hangi kurallara bağlıdır ve neden dürüst habercilik çoğu zaman destek bulmaz?
Yerel gazetecilik; bir şehrin nabzını tutan, vatandaşın yaşadığı sokağı, esnafın derdini, kamu kurumlarının faaliyetlerini ve siyaset sahnesini kayıt altına alan kamusal hafızadır.
Ulusal medya ülke gündemini anlatır.
Yerel medya ise insanın doğrudan hayatına dokunanı.
Aksaray’da açılan bir fabrika, kapanan bir iş yeri, atanan bir müdür, yapılan bir ihale… Hepsi yerel basının alanına girer.
Bir haber sitesinin en kritik sermayesi sahadaki kulağıdır.
Haber;
kurum ziyaretlerinden,
vatandaş ihbarlarından,
sosyal medya takibinden,
resmi açıklamalardan,
kulis bilgilerinden
toplanır.
Gerçek gazetecilik masa başında değil, insan ilişkileriyle yürür.
Ancak burada ince bir çizgi vardır:
yakın olmak başka, bağımlı olmak başka.
Temel prensipler değişmez:
✔ Doğrulat
✔ Karşı tarafı ara
✔ Belgeye dayan
✔ Yorum katma
✔ Kişilik haklarını koru
Yerel basında en çok hata yapılan yer şudur:
duyum ile haberi karıştırmak.
Oysa duyum ipucudur, haber değildir.
İnternet gazeteciliğinin en kırılgan noktası ekonomidir.
Gelir kaynakları çoğunlukla:
reklamlar
sponsor destekleri
resmi ilanlar
tanıtım anlaşmaları
üzerine kuruludur.
Bu yapı bazen istemeden şu soruyu doğurur:
👉 Reklam veren eleştirilebilir mi?
İşte yerel basının en zor sınavlarından biri tam olarak buradadır.
Küçük şehirlerde ekonomik ilişki ağı dardır.
Eleştirdiğiniz kişi yarın reklam kapınızı çalacak olan olabilir.
Bu nedenle bazı yayın organları sert habere mesafe koyar, bazıları ise göze alır.
Göze alanlar çoğu zaman ekonomik yalnızlık yaşar.
Rekabet.
Aynı kurumdan gelen tek bir açıklama, aynı ihaleye dair tek bir bilgi, aynı siyasi demeç…
Hepsi “ilk kim verecek?” yarışına dönüşür.
Bu yarış zamanla mesleki dayanışmanın önüne geçer.
Oysa güçlü yerel basın, birlikte yükselen basındır.
Çok sert.
Haber hızı
sosyal medya etkileşimi
resmi ilan potansiyeli
siyasi yakınlık
rekabetin belirleyici unsurlarıdır.
Bazen kalite değil, ilişki gücü öne çıkar.
Çünkü dürüst haber:
rahatsız eder,
konfor bozar,
soru sorar.
Eleştiri kültürünün zayıf olduğu yerlerde gazeteci kolay hedef olur.
Takdir edilmek yerine mesafeli durulan kişi haline gelebilir.
Ama uzun vadede güveni inşa eden de budur.
Resmî olarak hayır.
Mesleki dayanışma açısından evet, faydalı olabilir.
Basın dernekleri;
eğitim,
hukuki destek,
ortak refleks geliştirme
gibi avantajlar sağlar.
Ancak üyelik tarafsızlığı ortadan kaldırmamalıdır.
Aksaray gibi herkesin birbirini tanıdığı şehirlerde gazetecilik ekstra dikkat ister.
Akrabalık ilişkileri
siyasi hassasiyetler
ticari dengeler
haberin tonunu etkileyebilir.
Bu yüzden ölçü şudur:
Belge konuşuyorsa gazeteci geri durmaz.
Yerel bir sitede ana omurga genellikle şu başlıklardan oluşur:
Siyaset
Belediye / kamu
Asayiş
Eğitim
Sağlık
Ekonomi / esnaf
Spor
kültür & etkinlik
Bu çeşitlilik şehrin panoramasını verir.
Vatandaş artık şunu istiyor:
hızlı bilgi
teyitli içerik
tarafsız anlatım
abartısız başlık
Güvenilir olan kazanıyor, ama zamanla.
Yerel basın çoğu zaman görünmeyen emekle yürür.
Muhabirinden editörüne kadar herkes aynı anda hem haberci hem işletmeci olmak zorundadır.
Zorluk büyüktür.
Ama şehir hafızasını tutanlar yine onlardır.