Yeni yayımlanan bilimsel bir araştırma, sağlıklı görünen genç kadınların dahi demir eksikliği riski taşıyabileceğini ortaya koydu. İsviçre’de 18–54 yaş arası yaklaşık 2 bin 700 kadının verilerinin incelendiği çalışmada, demir eksikliğinin sanılandan daha yaygın olduğu görüldü.
Araştırmaya göre kadınların %18,9’unda demir eksikliği, %4,7’sinde anemi, %3,3’ünde ise demir eksikliğine bağlı anemi saptandı. Bu veriler, her beş kadından birinin demir depolarının düşük olabileceğine işaret ediyor. Uzmanlara göre birçok vakada klasik kansızlık sınırları aşılmadığı için belirtiler uzun süre fark edilmeyebiliyor.
Demir, vücutta enerji üretiminden bağışıklık sistemine kadar pek çok hayati süreçte rol oynuyor. Uzmanlar, demir eksikliğinin yalnızca fiziksel yorgunlukla sınırlı kalmadığını; konsantrasyon sorunları, zihinsel performans düşüşü ve bağışıklık zayıflığına da yol açabildiğini belirtiyor.
Bu nedenle yalnızca hemoglobin (Hb) düzeylerine bakılmasının yeterli olmadığı vurgulanıyor. Demirin vücuttaki depolanma durumunu gösteren ferritin ölçümlerinin, eksikliğin daha erken aşamada tespit edilmesini sağladığı ifade ediliyor.
Demir eksikliği yaygın
Ferritin düzeyinin 15 µg/L’nin altında olması demir eksikliği göstergesi kabul edilirken, araştırmada bu sınırın altında kalan kadın oranının yaklaşık %19 olduğu belirlendi. Uzmanlara göre bu değer, yanlış yorumlandığında eksikliğin gözden kaçmasına neden olabiliyor.
Anemi yok ama eksiklik var
Anemi oranı yaklaşık %5 seviyesinde kalsa da, demir eksikliği yaşayan kadınların oranı bunun çok üzerinde. Bu durum, kansızlık gelişmeden önce de önemli sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini gösteriyor.
Ferritin eşiği tartışmalı
Bazı uzmanlar, ferritin eşik değerinin 30 µg/L’ye yükseltilmesi halinde demir eksikliği tanısı alan kadın sayısının belirgin şekilde artacağını savunuyor. Bu görüş, mevcut tarama kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gündeme getiriyor.
Demir eksikliğinin kadınlarda daha sık görülmesinin başlıca nedenleri arasında fizyolojik faktörler öne çıkıyor. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda regl döngüsüyle düzenli demir kaybı, gebelik ve emzirme dönemlerinde artan demir ihtiyacı ve yetersiz beslenme veya emilim sorunları demir depolarının zamanla tükenmesine yol açabiliyor. Uzmanlar, bu durumun standart testlerle “normal” görünen kadınlarda bile gizli bir eksiklik yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar, demir eksikliğiyle mücadelede şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:
Düzenli ferritin ölçümü: Sadece hemoglobin değil, demir depolarını gösteren ferritin değerleri de kontrol edilmeli.
Demir yönünden zengin beslenme: Kırmızı et, bakliyat ve koyu yeşil yapraklı sebzeler beslenmede yer almalı.
Emilimi azaltan faktörlere dikkat: Çay ve kahve tüketimi, demir emilimini azaltabileceği için öğünlerle birlikte sınırlandırılmalı.
Takviyeler doktor kontrolünde kullanılmalı: Gerekli durumlarda demir takviyesi mutlaka uzman önerisiyle alınmalı.
Kaynak: Haber Merkezi
