Kış aylarının gelmesiyle birlikte artan üst solunum yolu enfeksiyonları, burun tıkanıklığı şikayetlerini de beraberinde getirdi.
Eczanelerden reçetesiz temin edilebilen ve hızlı sonuç veren dekonjestan burun spreyleri, birçok kişi için kurtarıcı görünse de bilim dünyası bu ilaçların "rebound" etkisi konusunda sert uyarılarda bulundu.
Uzmanlar, geçici rahatlama sağlayan bu kimyasalların, burun mukozasındaki damarları büzerek kan akışını kısıtladığını ve ilaç bırakıldığında damarların eskisinden daha fazla şiştiğini gözlemledi.
Tıp literatüründe "Rinit Medikamentoza" olarak adlandırılan ilaç kaynaklı burun tıkanıklığı, spreylerin içindeki oksimetazolin ve ksilometazolin gibi maddelerin aşırı kullanımı sonucu ortaya çıktı.
Yapılan klinik çalışmalar, bu maddelerin burun içindeki reseptörleri duyarsızlaştırdığını ve hastanın nefes alabilmek için dozu sürekli artırmak zorunda kaldığını kanıtladı.
Konuyla ilgili görüş bildiren yabancı uzmanlar, kullanım süresinin hayati önem taşıdığını vurguladı:
Dr. Madeleine Schaberg (New York Eye and Ear Infirmary of Mount Sinai): Burun spreylerinin kullanımının üç günü aşmaması gerektiğini ifade etti.
Schaberg, uzun süreli kullanımın burun içindeki kan damarlarında kalıcı genişlemeye ve mukozanın fonksiyonunu yitirmesine yol açtığını belirtti.
Prof. Dr. Ludger Klimek (Almanya Alerji ve Astım Merkezi Başkanı): Hastaların bir süre sonra ilaca karşı tolerans geliştirdiğini ve bu durumun psikolojik bir bağımlılığa dönüştüğünü kaydetti.
Klimek, kronikleşen vakalarda cerrahi müdahalenin kaçınılmaz hale gelebildiğini dile getirdi.
Araştırmacılar, bu bağımlılık döngüsünden kurtulmak için ilacın kademeli olarak bırakılmasını veya kortizonlu spreylere geçiş yapılmasını önerdi. Ayrıca, sadece tuzlu su içeren (deniz suyu) spreylerin bağımlılık riski taşımadığı ve daha güvenli bir alternatif olduğu bilimsel verilerle desteklendi.
Uzmanlar, tıkanıklığın 1 haftadan uzun sürmesi durumunda mutlaka bir hekime başvurulması gerektiğinin altını çizdi.
Haber: Gülsüm Hülya Sundu / Haber Merkezi
