Tarih: 18.01.2026 00:05

Kuzey Mezopotamya'da ezber bozan keşif: Sümerlerden önce de matematik varmış

Facebook Twitter Linked-in

Kuzey Mezopotamya'daki 8 bin yıllık çömleklerde keşfedilen geometrik çiçek motifleri, matematiğin tarihini değiştiriyor. Halaf kültürüne ait bu desenler, yazılı sistemlerden binlerce yıl önce bilinçli ve sistematik bir matematiksel düşüncenin varlığını kanıtlıyor.

Yaklaşık 8 bin yıllık çömleklerin üzerindeki çiçek motiflerinin, insanlık tarihindeki en eski matematiksel düşünce örneklerini taşıdığı saptandı.

Kuzey Mezopotamya'da ezber bozan keşif: Sümerlerden önce de matematik varmış - Resim : 1

İsrail'deki İbrani Üniversitesinden araştırmacılar, Kuzey Mezopotamya'da Milattan Önce (MÖ) 6200-5500 dönemine ait Halaf kültüründen kalan 375 seramik parçasını inceledi.

Kuzey Mezopotamya'da ezber bozan keşif: Sümerlerden önce de matematik varmış - Resim : 2

Kaplarda yer alan çiçek motiflerinde 4, 8, 16, 32 ve 64 yapraklı desenlerin tekrarlandığını gören bilim insanları, bu rakamların geometrik dizilim kurduğunu ve simetriye dayalı matematiksel mantığı yansıttığını belirledi.

Kuzey Mezopotamya'da ezber bozan keşif: Sümerlerden önce de matematik varmış - Resim : 3

Uzmanlar, sayıların, bir dairenin eşit bölümlere ayrılmasına dayanan ve her aşamada iki katına çıkan sistemle kurgulandığını, bunun da bilinçli matematik kavrayışına işaret ettiğini kanıtladı. Bilinen en eski yazılı matematiksel sistemlerin MÖ 3000'lere dayandığını ve Sümerlerin 60 tabanlı sayı düzenini kullandığını hatırlatan araştırmacılar, Halaf kültüründeki yapının ise ne bu sisteme ne de bilinen diğer matematiksel formlara uymadığını vurguladı.

Kuzey Mezopotamya'da ezber bozan keşif: Sümerlerden önce de matematik varmış - Resim : 4

Uzmanlar, bulguların, matematiksel düşüncenin tahmin edilenden çok daha eski bir çağda, yalın fakat sistematik bir halde doğduğuna delalet ettiğini açıkladı. Makalenin ayrıntıları "Journal of World Prehistory" dergisinde paylaşıldı.

 

Kaynak: AA / Haber Merkezi




Orjinal Habere Git
— HABER SONU —