Kestane, kayıngiller familyasından gelen, sert kabuklu bir meyvedir. Genellikle ılıman iklimlerde yetişir ve ülkemizde Karadeniz, Marmara ile Ege bölgelerinde yaygın olarak üretilir. Sonbahar mevsiminde hasat edilir, ekim ve kasım aylarında en taze haliyle tezgahlarda yerini alır. Kışın soba başlarında veya sokak köşelerinde közlenerek tüketilen kestane, asırlardır hem besin kaynağı hem de kültürel bir simge olmuştur.
Taze kestane seçimi lezzet ve sağlık açısından kritik öneme sahiptir. Kabuğu parlak, canlı kahverengi ve sert olmalıdır. Avuçta ağır hissettiren, içi dolu kestaneler tercih edilmelidir. Hafifçe sallandığında ses gelmemeli, yoksa içi boş veya bayat demektir. Yumuşak, mat veya kararmış olanlardan kesinlikle uzak durun. Kokusu hafif tatlı ve cevizimsi olmalı, kötü koku bozulma işaretidir. Ayrıca yenilebilir kestane ile zehirli at kestanesini karıştırmamak için alışverişte güvenilir satıcılardan alın.
Pişirmeden önce kestanelerin kabuğunu mutlaka çizmek gerekir. Enlemesine veya çapraz şekilde keskin bıçakla yapılan çizik, patlamayı önler ve kabuğun kolay ayrılmasını sağlar. Odun ateşi közü, en geleneksel ve lezzetli yöntemdir. Doğal duman aroması verir, besin değerlerini büyük ölçüde korur ve sokak lezzeti hissi yaratır. Fırın, tava veya haşlama da sağlıklı alternatiflerdir ancak közün eşsiz tadı birçok kişi tarafından tercih edilir. Çiğ tüketim sindirim sorunlarına yol açabileceğinden her zaman pişmiş halde yenmelidir.
Kestane düşük glisemik indekse sahip olmasıyla kan şekerini yavaş yükseltir, lifleri sayesinde ani dalgalanmaları önler. Potasyum zengini yapısı kan basıncını dengeler, yüksek tansiyon riskini azaltır. Omega-3 ve sağlıklı yağlar kolesterolü düşürürken kalp sağlığını korur.
Yüksek lif içeriğiyle sindirimi düzenler, kabızlığı önler ve yararlı bağırsak bakterilerini besler. C vitamini bağışıklığı güçlendirir, antioksidanlar kronik hastalıklara karşı korur. Glütensiz olması çölyak hastaları için idealdir. Beyin fonksiyonlarını geliştirir, stresi azaltır ve hatta kansere karşı koruyucu etki gösterebilir.
Aşırı tüketim kilo alımına, sindirim sorunlarına, ishale veya kan şekeri yükselişine neden olabilir. Diyabet ve obezite hastaları kontrollü tüketmelidir. Çiğ kestane hazımsızlık yapabilir. Kan inceltici ilaç kullananlar doktora danışmalı, alerji riski olanlar dikkatli olmalıdır. Dengeli porsiyonlarla tüketildiğinde faydaları zararlarından çok daha ağır basar. Kışın sofralarınızı ısıtacak bu doğal şifayı keyifle tüketin!
Haber: Mehmet Köpüklü / Haber Merkezi